Bir metni başka dile aktarırken cümle akıcı hale gelebilir; sayı, aralık, eksi işareti veya ölçü birimi ise fark edilmeden değişebilir. “0,75” değerinin “0.75” biçimine geçmesi yalnızca gösterim farkı olabilir. “0,75” yerine “75” yazılmasıysa değeri yüz kat değiştirir. Bu nedenle çeviri kalitesini yalnız dil akıcılığıyla değerlendirmek, fiyat, süre, ölçü ve teknik özelliklerde risk yaratır.

Yapay zekâdan çeviri isteyebilirsiniz; ancak ona sayısal içeriği dönüştürme yetkisi vermek zorunda değilsiniz. Bu rehber, kaynak metindeki sayısal öğeleri hedef metinle yan yana izleyen, yalnız açıkça izin verilen gösterim değişikliklerini yapan ve belirsizliği insan incelemesine gönderen bir istem ve kontrol akışı kurar. E-ticaret metinleri için dijital pazarlama hizmetlerine bakın. Görseldeki sabit bilgi için ürün görseli rehberini inceleyin.

Önce hangi sayıların korunacağını tanımlayın

“Sayıyı koru” talimatı tek başına yeterince açık değildir. Bir ürün açıklamasında 18, 18,0 ve 18.00 aynı miktarı gösterebilir; başka bir bağlamda basamak sayısı veya ölçüm hassasiyeti önem taşıyabilir. Bir süre aralığında baştaki ve sondaki değer, yüzde işaretinin konumu, “en az” gibi karşılaştırma sözcükleri veya eksi işareti anlamı değiştirebilir. İstemden önce hangi öğelerin aynen korunacağını belirleyin: değer, işaret, aralık, birim, para birimi, tarih biçimi, basamak sayısı ve formül.

İş kuralı iki katmanlı olmalıdır. Birinci katmanda nicel anlam değişmez: her değerin bağlı olduğu ürün veya özellik, işareti, birimi ve varsa aralık içindeki alt-üst ilişkisi korunur. Cümlenin hedef dildeki sözcük sırası değişebilir; önemli olan, her sayının doğru niteliğe bağlı kalması ve aralık yönünün tersine dönmemesidir. İkinci katmanda izin verilen yazım uyarlamaları listelenir: ondalık ve binlik ayraçları, tarih biçimi, birim adı gibi. Kural yoksa model karar vermek yerine kaynağı korumalı veya soruyu işaretlemelidir.

Sayıları çevrilecek sözcüklerden ayırın

Kaynak metindeki sayı dizilerini, bağlı oldukları birim ve cümleyle birlikte görünür hale getirin. Yalnız rakamları çıkarmak yeterli değildir; “2–4 gün”, “4’ten az”, “%12’ye kadar” ve “12’den fazla” farklı koşullardır. Artı-eksi işaretleri, çarpma işareti, eğik çizgi, derece sembolü ve yaklaşık değer işareti de metnin parçası sayılmalıdır. OCR ile alınmış veya el ile kopyalanmış içerikte işaretlerin kaynağa doğru aktarıldığını önce kontrol edin.

Bir sayı listesi oluştururken her öğeye kaynak konumu verin: cümle, paragraf, satır veya ürün alanı. Böylece hedef metindeki öğenin hangi kaynaktan geldiği izlenebilir. Çeviri sırası değiştiğinde sayıların cümledeki yeni konumu sorun değildir; ama her hedef öğenin hangi kaynak öğeyle eşleştiği belli olmalıdır. Bir kaynak sayının hedefte karşılığı yoksa, fazladan sayı çıktıysa ya da iki öğenin eşleşmesi belirsizse “tamam” yerine inceleme durumu üretin.

Biçim farkı ile değer değişimini ayırın

Ondalık ayraç, binlik ayraç, tarih yazımı ve ölçü kısaltmaları dillere ve kurum biçim kılavuzlarına göre farklı görünebilir. Bu farkların hangilerinin yalnız gösterim, hangilerinin gerçek değer dönüşümü olduğunu bağlam ve yayın kuralına göre değerlendirin. Örneğin “bin iki yüz elli” ifadesini hedefte yalnız “1,250” yazmak, bazı sayı geleneklerinde ondalık sayı gibi okunabileceğinden belirsiz kalabilir; değerin 1250 olduğu açık değilse editör kaynak sahibinden doğrulama istemelidir. Birim dönüşümü yapılacaksa kaynak ve hedef birim, dönüşüm yöntemi, yuvarlama ve onay sorumlusu önceden belirtilmelidir.

Modelden metni doğrudan “yerelleştir” diye istemek, bu kararları belirsiz bırakır. İzin verilen biçim değişiklikleri listede yoksa, aynı sayıyı ve birimi korumasını, biçim değişikliğini ise ayrı bir öneri alanında göstermesini isteyin. Hedef dilde doğal görünmesi için birimi dönüştürmesi gerekiyorsa, otomatik karar vermek yerine soru üretmesi daha güvenlidir. Bir kaynağın orijinal yazımını da denetim kaydında saklayın.

Çeviri istemine sınır ve çıktı sözleşmesi ekleyin

İstem şu işi açıkça tarif edebilir: “Verilen kaynak metni hedef dile aktar. Her sayının bağlı olduğu özelliği, sayısal değeri, işareti, aralıkta alt-üst ilişkisini, kesinlik basamağını, birimi ve para birimini koru. Hedef dilde cümle sırası değişebilir; değerleri başka özelliklere bağlama ve aralığın yönünü tersine çevirme. Yalnız aşağıda izin verilen yazım dönüşümlerini uygula. Dönüşüm izni yoksa sayı veya birimi uyarlama. Çelişki, okunamayan işaret, eksik kaynak ya da açık olmayan birimde metni koru ve ‘inceleme gerekli’ diye işaretle. Sayı ekleme veya silme.”

Sonucu iki bölümde isteyin: hedef dilde çevrilmiş metin ve kontrol dökümü. Dökümde kaynak öğe kimliği, kaynak dizisi, hedefte bulunan karşılık, birim, uygulanan biçim kuralı ve durum yer alabilir. Durum “aynı”, “izinli biçim değişikliği”, “eksik”, “fazladan” veya “belirsiz” gibi önceden belirlenmiş seçeneklerden biri olmalıdır. Model yeni bir açıklama veya düzeltme eklerse bu değişikliği sayısal listeyle karşılaştırın.

Bu kontrol hatasız çıktı garantisi değildir; yüksek etkili metinleri ayrıca inceleyin.

Kolay, zor ve belirsiz örnekler kurun

Kontrol setinde yalnız düz rakamları kullanmayın. Eksi değer, artı-eksi tolerans, aralık, kesir, yüzde, tarih, para simgesi, ölçü birimi, çarpım işareti, parantez içi koşul ve sayı içeren ürün kodu gibi örnekler ekleyin. Bir kısmı basit metin, bir kısmı başlık veya madde işareti, bir kısmı tablo hücresi olsun. Aynı sayı iki farklı anlamda kullanılıyorsa bağlamı da ekleyin. Yalnızca sayı karakterlerini sayan test, bunların doğru cümle ve birimle eşleştiğini göstermez.

Her test örneğinin beklenen sonucu önceden bir insan belirlesin. “Çeviride aynı kalmalı”, “yalnız ayraç değişebilir”, “birim dönüştürme yetkisi yok” veya “kaynak belirsiz, durdur” gibi sonuçları test kayıtlarına yazın. Özellikle ondalık ayraç veya sembolün OCR’dan hatalı gelmiş olabileceği örneklerde, modeli kaynak görüntünün tek doğruluk kaynağı saymayın; okunamayan kısım için insan kontrolü isteyin.

Hataları türlerine göre ayırın: rakam silinmesi, rakam eklenmesi, basamak kayması, aralık uçlarının değişmesi, birimin atlanması, para simgesinin yanlış yere taşınması, yuvarlama, eksi işaretinin kaybı, tarih bileşenlerinin ters çevrilmesi ve kodun çevrilmesi. Her türün örneğini sabit tutarak yeni istem veya ayar değişikliğini karşılaştırın. Tek bir “doğru çeviri oranı” bu hata türlerinin hangisinin düzelip hangisinin arttığını gizleyebilir.

İnsan kontrolünü doğru noktaya koyun

İnsan incelemesini her cümleye aynı yoğunlukta uygulamak yerine, işaretli farklara ve yüksek etkili öğelere yönlendirin. Fiyat, garanti süresi, ölçü, limit, güvenlik uyarısı veya teslim aralığı gibi alanlarda yayın sorumlusu kaynak ve hedefi yan yana görmelidir. Sistem “değer eşit” dese bile kaynak belgesinin doğru ve güncel olduğunun ayrıca kontrolü gerekir; çeviri karşılaştırması, kaynak doğruluğunu kanıtlamaz.

Onaylayan kişi yalnız düzeltilmiş metni değil, kaynak öğe kimliğini, modelin önerdiği biçimi ve yapılan her değişikliği görmelidir. Onaydan sonra metne edit uygulanırsa sayı kontrolünü yeniden çalıştırın. Bu döngü, özellikle birden fazla dil sürümü güncellenirken bir dildeki değerin diğerlerine yanlış taşınmasını önlemeye yardımcı olur. Kaynak metnin yeni sürümü geldiğinde önceki doğrulamayı otomatik olarak geçerli saymayın.

Yayın sisteminde sayısal kontrol ayrı bir kalite kapısı olmalıdır: açıklama metni akıcı olabilir, ama eşleşmeyen veya belirsiz öğeler çözülmeden yayına çıkmamalıdır. Doğru kapsamı seçmek için arayüz çevirilerinde değişken ve çoğul koruma rehberiyle birlikte düşünülebilir; bu yazıdaki konu ise çevrilen metinde sayısal anlamın korunmasıdır.

Ürün verisi ve para konularıyla sınırı belirleyin

Metin içinde geçen sayı ile ürün kataloğunun yetkili veri alanı aynı şey değildir. Bir ürün için “yaklaşık 12” yazan açıklama ile katalogdaki kesin stok miktarı farklı kaynaklardır. Çeviri aracı, eksik metni ürün verisinden doldurmamalı veya açıklamayı katalog kaydının yerine koymamalıdır. Bu iki kaynağı ayırmak için ölçüyle satılan üründe miktar ve birim fiyat kontrolü rehberine bakabilirsiniz.

Para birimi de çoğu zaman yalnız sembol değildir; gösterilen fiyat, tahsil edilen tutar, indirim ve iade akışlarıyla ilişkili olabilir. Çeviri adımında döviz hesabı, fiyat güncellemesi veya yuvarlama yaptırmayın. Bu farklı kararları tasarlarken ürün, ödeme ve iadede para birimi tutarlılığı rehberi ayrı operasyonel sınırları inceler.

İşe başlamadan önce kısa kontrol

İlk denemeden önce kaynak ve hedef dili, sayıların korunma kuralını, izin verilen biçim dönüşümlerini, birim ve para birimi politikasını, hata durumunda kime gidileceğini ve son onay sahibini yazın. Deneme örneklerini, beklenen sonuçları ve hata türlerini model çıktısından bağımsız hazırlayın. Bu bilgiler yoksa, modelden boşlukları tahminle doldurmasını değil; belirsizliği raporlayıp işi durdurmasını isteyin.

Canlı içerikte küçük bir örneklemle ilerleyin ve yayımdan sonra kaynak-hedef eşleşmelerini tekrar kontrol edin. Hata çıkarsa hangi metinlerin etkilendiğini belirleyin, dönüşüm önerisini durdurun ve sorumlu kişiye yönlendirin. Ölçü, tarih, yüzde veya fiyat gibi alanların anlamını ekip dışından biri de okuyabilmelidir; yalnız modelin verdiği açıklama yeterli kabul edilmemelidir.

Sık Sorulan Sorular

Ondalık ayraç değişirse sayı değeri değişmiş sayılır mı?

Bağlama göre değişebilir; virgül ve nokta farklı sayısal anlamlara gelebilir. İzinli yerel biçimleri önceden tanımlayın. Değişikliğin yalnız gösterim olduğunu güvenle belirleyemiyorsanız, kaynak biçimi koruyun ve yayın sorumlusuna sorun.

Çeviri sırasında ölçü birimini hedef pazara göre otomatik dönüştürebilir miyim?

İzin ve dönüşüm yöntemi açıkça verilmedikçe hayır. Birim dönüşümü sayısal değeri ve yuvarlama sonucunu etkileyebilir. Kaynak değeri ve birimi koruyun; dönüşüm gerekiyorsa ayrı işlem, doğrulanmış yöntem ve sorumlu onayı isteyin.

Yüzde işareti, aralık çizgisi veya eksi işareti de kontrol listesine girmeli mi?

Evet. Bu işaretler sayı ilişkisini veya yönünü değiştirebilir. Örneğin aralığın uçlarından birinin düşmesi, negatif işaretin kaybolması ya da yüzde işaretinin yanlış değere bağlanması anlamı bozar. Her birini ayrı test örneğinde kontrol edin.

Model sayıların kaynakta doğru olduğunu doğrulayabilir mi?

Yalnız çeviri karşılaştırması kaynak bilginin doğruluğunu kanıtlamaz. Kaynak sayı güncel olmayan bir metinden gelmiş olabilir. Önce yetkili ürün veya iş kaynağını doğrulayın; ardından hedef dildeki eşleşmeyi inceleyin. Bu iki kontrolü aynı onay gibi sunmayın.

Sayı listesi neden metnin kendisinden ayrı tutulmalı?

Ayrı liste, kaynak öğe ile hedef karşılığını görünür kılar ve eksik veya fazladan değerleri bulmayı kolaylaştırır. Her öğeye paragraf, satır ya da alan kimliği ekleyin. Sıra değiştiğinde bile hangi sayının hangi kaynak bilgisine ait olduğu anlaşılır.

Kaynak görüntüdeki bir sayı okunamıyorsa model tahmin edebilir mi?

Tahmin etmesini istemeyin. Okunmayan bölümü “belirsiz” işaretlesin ve kaynak kontrolüne göndersin. Özellikle OCR veya taranmış belgelerde işaret ve ondalık ayraç hataları olabileceğinden, insan kaynağa dönüp doğru değeri teyit etmelidir.

Çeviri metninde ürün kodları ve model numaraları da korunmalı mı?

İşletmenin içerik kuralına göre bu öğeleri ayrı sınıf olarak tanımlayın. Kodlar dil bilgisi bakımından çevrilmez; ancak boşluk, tire, eğik çizgi veya sıfırların silinmesi kodu değiştirebilir. Kaynak kodları ayrı çıkarın ve hedefte karakter düzeyinde karşılaştırın.

Her çıktıyı mutlaka iki kişi mi kontrol etmeli?

Kontrol rolü ve kapsamı içeriğin etkisine göre belirlenmelidir. Yüksek etkili fiyat, garanti veya ölçü bilgileri için yayın sorumlusu onayı mantıklıdır; basit biçim farkları ise onaylı kurallarla otomatik işaretlenebilir. Belirsizlik veya kural dışı değişiklik varsa insan incelemesini zorunlu tutun.

Bir istem değiştiğinde önceki test sonuçları geçerli kalır mı?

Otomatik olarak geçerli sayılmaz. İstem, model ayarı, kaynak hazırlığı veya izinli biçim kuralı değişirse sabit örnek setini yeniden çalıştırın. Hangi sürümün hangi örnekte ne ürettiğini saklayın; düzeltilen bir hata başka hata türünü artırmış olabilir.